خورشید لر

استاد عبد الحسين زرين كوب

استاد عبد الحسين زرين كوب، اديب، مورخ، اسلام شناس، ايرانشناس، محقق و نويسندۀ بزرگ معاصر، در 27 اسفند ماه 1301 شمسي در بروجرد، چشم به جهان گشود.

تحصيلات ابتدايي را در همان شهر به پايان آورد. سپس در كنار تحصيل در دوره متوسطه، به تشويق و ترغيب پدر كه مردي متشرع و ديندار بود اوقات فراغت را صرف فراگيري علوم ديني و حوزه اي نمود و ضمن تحصيل فقه و تفسير و ادبيات عرب به شعر عربي هم علاقه مند شد.

سال 1319 تحصيلات دبيرستاني را به پايان برد و با وجود آنكه كتابهاي سالهاي چهارم و پنجم متوسطه ادبي را قبلا" نخوانده بود در ميان دانش آموزان رشته ادبي سراسر كشور رتبه دوم را به دست آورد.

استاد كه از قبل با زبانهاي عربي، فرانسه و انگليسي آشنا شده بود، در سالهاي جنگ دوم جهاني با كمك بعضي از صاحب منصبان ايتاليايي و آلماني كه در آن ايام در ايران به سر مي بردند، به آموزش اين دو زبان پرداخت. در سال 1323 نخستين كتاب او به نام "فلسفه شعر يا تاريخ تطور شعر و شاعري در ايران" در بروجرد منتشر شد.

در سال 1324، پس از آنكه در امتحان ورودي دانشكده علوم معقول و منقول، و  دانشكده ادبيات حايز رتبه اول شده بود، وارد رشته ادبيات فارسي دانشگاه تهران شد. به هر تقدير، عبد الحسين زرين كوب در سال 1327 به عنوان دانشجوي رتبه اول، از دانشگاه فارغ التحصيل شد و سال بعد وارد دورۀ دكتري رشته ادبيات دانشگاه تهران گرديد. وي از زمان شروع تحصيلات دانشگاهي به عنوان دبير در دبيرستانهاي تهران به تدريس پرداخته بود. از سال 1328، سردبيري مجله هفتگي مهرگان را نيز عهده دار شد كه با وجود وقفه هايي، اين همكاري تا پنج سال تداوم يافت. در سال 1335 با رتبه دانشياري، كار خود را در دانشگاه تهران آغاز و به تدريس تاريخ اسلام، تاريخ اديان، تاريخ كلام و مجادلات فرق، تاريخ تصوف اسلامي و تاريخ علوم پرداخت. در همين سال، براي مدت كوتاهي نيز امور مربوط به انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب را به عهده گرفت. پس از دريافت رتبه استادي دانشگاه تهران (1339 ش)، دكتر زرين كوب چندي نيز در دانشسراي عالي تهران ونيز در دانشكده هنرهاي دراماتيك به افاضه پرداخت. مدتي هم در موسسه لغت فرانكلين با مجتبي مينوي به همكاري مشغول شد. در اين ميان، يكچند سردبيري مجله راهنماي كتاب را پذيرفت (1342 ش)، و فصل خاصي براي ارائه ادبيات معاصر ايران در مجله به وجود آورد. با اين حال همكاري وي با نشريات  ادواري داخلي بدينجا محدود نمي شود و فعاليت علمي استاد در انتشار مجلاتي همچون سخن، يغما، جهان نو، دانش، علم و زندگي، مهر و فرهنگ ايران زمين،  چشمگير است.

در سالهاي 1347 تا 1349 در امريكا به عنوان استاد ميهمان در دانشگاههاي كاليفرنيا و پرينستون به تدريس تاريخ ايران و تاريخ تصوف پرداخت و از فرصت به دست آمده براي فراگيري زبان اسپانيايي بهره جست. پس از بازگشت به ايران (1349 ش)، استاد به دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران انتقال يافت و در دو گروه تاريخ و ادبيات مشغول به كار شد.

سفرهاي علمي متعدد استاد به اروپا، امريكا، جمهوريهاي شوروي(سابق)، هند، پاكستان و كشورهاي عربي، در ديدار از كتابخانه ها، موزه ها و موسسات علمي، و تهيه عكس از بعضي نسخه هاي خطي فارسي و عربي گذشته است. طي همين سفرها وي با جمعي از دانشمندان و نويسندگان بزرگ ايراني و خارجي آشنائي نزديك يافت.

دكتر زرين كوب در بسياري از مجامع و مجالس علمي جهاني شركت جسته و به عنوان نماينده ايران به ايراد سخنراني پرداخته است. از اين ميان پنجمين كنگره اسلامي در بغداد، بيست و ششمين كنگره بين المللي شرقشناسان در دهلي نو، كنگره بين المللي علوم تاريخي در وين، كنگره تاريخ اديان در ژنو، مجلس بزرگداشت حافظ شيرازي در دوشنبه تاجيكستان، كنگره بزرگداشت نظامي گنجوي در ايتاليا و بعدا در امريكا، مجمع عمومي سردبيران طرح تاريخ تمدن اقوام آسياي مركزي در پاريس، كنگره بزرگداشت مولوي در مونيخ، كنگره جهاني بزرگداشت خواجوي كرماني در كرمان، و كنگره همكاريهاي اقوام آسياي مركزي در تهران، تنها تعدادي از اين مجالس را شامل مي شود.