فلك‌الافلاك، هشت برج و دو صحن دارد و فضاي داخلي آن به چهار تالار نسبتا بزرگ پيرامون دو حياط و تعدادي تالار اتاق تقسيم شده است.
زير قلعه، چشمه آب بزرگي جاري است كه به چشمه گلستان شهرت دارد و از دامنه شمالي تپه باستاني سرچشمه مي‌گيرد.
درب ورودي بنا در سمت شمال و در بدنه برج شمال‌غربي تعبيه شده و راهروي طاق‌نما در گوشه جنوب‌شرقي حياط اول زير يك طاق‌نماي رفيع مي‌گذرد.در گذشته آب مورد نياز دژ فلك‌الافلاك از اين چاه تامين مي‌شد كه اكنون نيز قابل بهره‌برداري است. از اين قلعه در منابع تاريخي مكتوب با نام‌هاي متفاوت «دژ شاپورخاست»، «سابوخاست»، «دزبر»، «قلعه خرماباد» و سرانجام قلعه «فلك‌الافلاك» ياد شده است.
نام‌گذاري اخير از دوره قاجار روي اين بنا مانده و مي‌توان گفت مناسب‌ترين نام‌گذاري قلعه است.بناي نخستين فلك‌الافلاك مربوط به دوره ساساني است و مدارك باستان شناسي بر وجود بارويي دو لايه و خشتي با دروازه برج پيرامون بناي كنوني دلالت دارد.
اين باروي گرداگرد بنا بيشتر به سمت غرب گسترش داشته و از بقاياي برج‌هاي دوازده‌گانه آن، آثار دو برج در شمال‌غرب و جنوب‌شرق محوطه، اطراف قلعه قابل مشاهده است.در ساخت قلعه مصالحي چون خشت، آجر، سنگ و ملات استفاده شده است. همچنين در بناي فلك‌الافلاك به راه‌هاي عبور و مرور شمال به جنوب و شرق به غرب توجه شده است در دوره‌هاي تابستاني به نوعي مركز ثقل مسيرهاي دسترسي غرب كشور به شمال مي‌آمده است.قلعه فلك‌الافلاك پس از ثبت در فهرست آثار ملي كشور، موزه فلك‌الافلاك نام گرفته و شامل بخش‌هاي مردم‌شناسي، هنرهاي سنتي و باستان‌شناسي مي‌شود.دور تا دور قلعه را پرتگاهي مخوف فراگرفته كه داراي پوشش گياهي است و راه ورود به فلك‌الافلاك را دشوارتر مي‌كند

عکس ازIRIB